Thị trường ô tô

Khép lại 5 tháng đầu năm 2026, Mitsubishi tạo nên một cơn chấn động thực sự trong Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) khi đạt tổng doanh số lên tới 18.459 xe. Con số này giúp Mitsubishi bám sát nút vị trí Á quân của Ford (18.491 xe) và bỏ xa các ông lớn lắp ráp trong nước như Thaco Kia (13.057 xe) hay Thaco Mazda (12.937 xe).

Tuy nhiên, nếu bóc tách cơ cấu doanh số, người ta sẽ thấy một sự mất cân đối kỳ lạ. Hãng xe này đang bán hàng chục ngàn xe nhưng hầu hết là hàng nhập khẩu nguyên chiếc (CBU). Cụ thể, các cỗ máy in tiền chính của Mitsubishi trong 5 tháng đầu 2026 bao gồm: Mẫu SUV cỡ B Xforce đạt 5.204 xe (nhập Indonesia), tân binh SUV 7 chỗ Destinator đạt 4.502 xe (nhập Thái Lan), bán tải Triton đạt 1.319 xe (nhập Thái Lan), và đặc biệt là bản nhập khẩu của Xpander (Xpander CBU) tiêu thụ tới 5.281 xe.

Ở chiều ngược lại, mẫu xe được sản xuất, lắp ráp trong nước (CKD) duy nhất đóng góp đáng kể là Xpander bản CKD lại chỉ chiếm một phần rất nhỏ với 1.459 xe. Nghĩa là, quy mô tiêu thụ tại Việt Nam khổng lồ, nhưng hoạt động sản xuất tại nhà máy trong nước lại đang "teo tóp". Đây là một nghịch lý hay một chiến lược kinh doanh được tính toán kỹ lưỡng?

Nếu bạn cầm trong tay 700 - 800 triệu đồng vào 5 năm trước, Mazda 3 hay Kia K3 chắc chắn là những cái tên đầu tiên xuất hiện trong đầu. Nhưng bước sang năm 2026, tâm lý tiêu dùng của người Việt đã thay đổi triệt để.

Theo báo cáo lũy kế 5 tháng đầu năm 2026 của Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), toàn bộ phân khúc Sedan hạng C đang rơi vào tình trạng "chết lâm sàng". Tượng đài Mazda 3 chỉ bán được 1.376 xe, Kia K3 đạt 783 xe, mẫu xe thể thao Honda Civic bán vỏn vẹn 201 xe, và chiếc xe từng được mệnh danh là "không thể hỏng" Toyota Corolla Altis chìm nghỉm với 111 xe. Tổng cộng toàn phân khúc bán chưa tới 3.000 chiếc trong suốt 5 tháng.

Ngược lại, hãy nhìn sang phân khúc gầm cao cỡ B và C (B-SUV/C-SUV) với cùng đúng tầm tiền đó: Toyota Yaris Cross bùng nổ với 6.057 xe (chỉ tính bản xăng), tân binh Mitsubishi Xforce càn quét với 5.204 xe, Ford Territory đạt 5.360 xe, và Hyundai Creta đạt 3.193 xe (dù TC Motor chỉ mới báo cáo 4 tháng). Khách hàng không hề cạn tiền, họ chỉ đơn giản là đang mang hàng nghìn tỷ đồng chuyển từ xe gầm thấp sang xe gầm cao.

Nhìn vào báo cáo bán hàng VAMA 4 tháng đầu năm 2026, Toyota không nổi bật theo kiểu “một ngôi sao đơn lẻ”, mà gây ấn tượng bằng cách phủ đều nhiều phân khúc. Lũy kế của riêng Toyota trong bảng phụ lục đạt 4.852 xe, và điều đáng chú ý là con số này không bị kéo bởi chỉ một mẫu duy nhất. Thay vào đó, Toyota có nhiều mẫu cùng lên tiếng: Vios 1.118 xe, Yaris Cross 1.118 xe, Veloz Cross 861 xe, Innova Cross 465 xe, Hilux 128 xe, cùng nhóm Fortuner, Corolla Cross và Raize tạo thành một dải sản phẩm khá dày.

Đằng sau bức tranh tăng trưởng doanh số hào nhoáng của thị trường ô tô Việt Nam năm 2026 là một sự dịch chuyển dòng vốn cực kỳ nguy hiểm. Các số liệu vĩ mô mới nhất đang gióng lên một hồi chuông báo động: Các hãng xe thuộc VAMA đang thích làm "con buôn xe nhập" hơn là "nuôi nhà máy", đẩy nền công nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô nội địa vào thế "chết lâm sàng".

Phân khúc Sedan hạng B (tầm giá 500 - 600 triệu đồng) từng là "nồi cơm" khổng lồ của ngành ô tô Việt Nam nay đang rơi vào trạng thái "chết lâm sàng". Thế nhưng, giữa bức tranh ảm đạm khi các cựu vương thi nhau sụp đổ, thị trường tháng 7/2026 lại ghi nhận một cú lội ngược dòng khó tin mang tên Honda City.

Nếu như ở mảng xe thuần điện (BEV), VinFast đang tạo ra một "đế chế" không thể xâm phạm, thì ở mảng xe lai (Hybrid), khối VAMA đang âm thầm xây dựng một pháo đài vô cùng kiên cố.

Số liệu vừa được công bố khép lại 7 tháng đầu năm 2026 cho thấy một mức tăng trưởng gây sốc: Toàn thị trường VAMA đã tiêu thụ tới 12.501 xe Hybrid, tăng phi mã +76% so với cùng kỳ năm 2025 (thời điểm chỉ bán được 7.112 xe). Chỉ tính riêng trong tháng 7/2026, các đại lý đã giao thành công 1.636 xe Hybrid (tăng 38% so với tháng 7/2025).

Điều khiến giới chuyên môn bất ngờ nhất là lượng xe khổng lồ này không rải rác, mà tập trung vào những mẫu xe đóng vai trò "cứu cánh" cho cả thương hiệu. Cụ thể trong 7 tháng đầu năm:

• Toyota Innova Cross Hybrid bán được 2.876 xe (chiếm tới gần 50% tổng doanh số dòng Innova Cross).
• Honda CR-V Hybrid đạt 2.033 xe (thậm chí bán chạy hơn cả bản xăng).
• Toyota Yaris Cross Hybrid đóng góp 1.385 xe.
• Suzuki XL7 Hybrid cũng tẩu tán tới 1.117 xe.

Khách hàng Việt Nam đang dùng tiền để chứng minh: Họ sẵn sàng chi đậm cho công nghệ Hybrid.